reportaxe

A MUSICOTERAPIA

Despois de descubrir todos estos efectos da música sobre as persoas, podemos profundizar na ciencia que utiliza estes e outros coñecementos musicais para usos terapéuticos, a musicoterapia.

Orixes:
Foi na antiga Grecia cando Pitágoras, Platón e Aristóteles comezaron a plantearse os efectos musicais. Este último foi o creador da teoria Ethos, que dicía que a música e os seres humanos estaban intimamente conectados, e que podía influir no estado de ánimo e no carácter.

Idade Media:
Desta época son San Basilio e Severino Boecio que seguiron investigando a teoría de Platón que afirmaba que a música podía dar placer ou sedar. Polo tanto considerábana un medio perfecto na educación. Boecio chegou incluso a recoñecer tres tipos de música:
- Música mundana: é aquela presente no universo e nos seus elementos.
-Música instrumental
-Música humana: que a que se leva por dentro e se fai co propio corpo.

Renacemento e barroco:
Durante estas épocas publicáronse diversas obras que iban ampliando coñecementos aos descubrimentos e teorías pasadas. un exemplo foi a "teoría dos afectos" que procedía da tería Ethos pero máis avanzada e que deu lugar á ópera.
No barroco tamén destacou Robert Burton que foi un médico inlés que escribíu no 1632 “The anatomy of melancoly ” onde se falaba dos efectos curativos da música.

Séculos XVIII, XIX:
Séguense investigando os efectos da música, pero dende un punto máis científico. Son moitos os nomes de médicos destacados desta época, e en conxunto seguiron descubrindo novas utilidades na medicina, excepto para a epilepsia onde dicían que estaba contraindicada. Francisco Vidal Careta foi o español máis coñecido pola súa tese: " La música y sus relaciones con la medicina" onde propoñía cousas como montar orquestas nos manicomios.

Século XX:
É nesta época cando se aplica, sobre todo, o método experimental. Contratábanse músicos para tocar en hospitais e así poder ir analizando as melloras nos pacientes. Nesta época destacan Emile Jacques Dalcroze e Karl Orff. Tamén se empezan a crear asociacións como “Society for music therapy and remedia music”, que na actualidade se chama “British Society for Music therapy”. Depois desta creáronse outras como a "Asociación española de musicoterapia".

Século XXI
Actualmente esta éunha ciencia recoñecida e empleada a nivel mundial. Concretamente en España hospitais e clínicas como La Paz de Madrid estana utilizando con resultados moi satisfactorios.

Infartos cerebrais e música

Unha nova do periódico El Mundo de marzo do 2009 descubría o estudo realizado, entre outros, por María Jesús Funes da Universidade de Granada. Despois de experimentar con 3 pacentes que sufriran un infarto cerebral e que perderan a visión no lado esquerdo, chegaron á conclusión de que a música creaba tal sentimento de optimismo, que podían mellorala. As súas cancións favoritas conseguían activar as rexións cerebrais que estaban relacionadas coas emocións positivas e tamén eran capaces de reactivar zonas moi próximas a onde se orixinou o infarto.
Outras investigacións realizadas en Finlandia con 60 persoas que tamén sufriran un ictus demostraron que escoitar un par de horas diarias a súa música preferida melloraba a sua atención e as puntuacións en probas de escalas verbais e diminuía a súa depresión e confusión.

Estudo sobre os efecto da música

A Universidade de Glasgow fixo no ano 2008 un estudo sobre como influía a música nas persoas que frecuentaban os clubes de Reino Unido.




Con este descubriron que músicos como Robbie Williams son capaces de calmar as persoas ebrias, pero que , por exemplo, os riffs dos Rolling Stones e algunhas liñas de baixo de cancións de hip hop poden incitar á violencia.



"The time of my life" the Dirty Dancing facía que as mulleres bailasen de maneira provocativa e se orixinaran multitude de enfrentamentos entre os homes dos locais.




Finalmente, tamén descubiron que "Highway to hell" de AC/DC e Brown Sugar dos Rolling daban lugar a actitudes machistas entre os varóns.

A dopamina e a música

Que é?
A dopamina e unha neurohormona producida polo hipotálamo. Relaciónase coas actividades motrices, as emocións (sobre todo motivación e adicción) e as sensacións de placer. Poderíase dicir que forma parte do "sistema de recompensa" dos seres humanos. O mal funcionamento dela, produce certos problemas de psicosis.

Como se ralaciona coa música?
Un estudo realizado pola Universidade McGill de Montreal, Canada descubríu que esta substancia tamén se pode liberar cando escoitamos unha peza. A sensación que nos produce escoitar unha canción que había tempo que non oiamos, ir a un bo concerto ou incluso cando o cerebro se anticipa o que vai a soar está regulada pola dopamina. Durante o estudo, alguns dos voluntarios ata sufrían calafríos. Valorie Salimpoor, un dos neurocientíficos responsables do estudo, chegou a dicir que "este sentimento de plenitude que experimentamos por esta substancia e o motivo de que a música exista dende hai tanto tempo".

Como podemos ver, está cientificamente demostrado que a música afecta ás persoas.

Características e instrumentos musicais e como nos afectan:

O tempo:
Os tempos lentos entre 60 e 80 pulsacións por minuto (o latezo dun corazón en repouso) orixinan:
-Tranquilidade
- Sentimentalismo
-Tenrura
Os máis rápidos, de 100 a 150 pulsacións dan lugar a :
-Alegría
-Excitación

O ritmo
Os ritmos máis lentos producen:
-Paz
-Serenidade
-Calma
-Tristeza

Os ritmos máis rápidos dan lugar a:
-Alegría
-Excitación
-Activación motora
- Necesidade de exteriorizar sentimentos

Armonía:
Os acordes consonantes asocianse ao equilibrio, repouso e tranquilidade.
Os disonantes á inquietude, preocupación ou axitación.

Altura das notas:
As notas máis altas actúan sobre o sistema nervioso, o estado de alerta e o aumento de reflexos no receptor.
As notas máis baixas adoitan producir tranquilidade.

Intensidade:
A intensidade dunha peza dependerá en gran medida do que provoque, e dicir, se os demáis elementos fan que sexa tranquilizante a súa intensidade non debe ser moi alta para que non moleste.

Instrumentos:
Corda: son instrumentos máis penetrantes e expresivos.
Vento: son máis alegres e vivos. Recoméndase escoitar composicións onde soan para mellorar o estado de ánimo.
Percusión: incitan á diversión e o movemento

A música e os estados de ánimo (2)

Son moitos os estudos que demostran que as persoas somos capaces de asociar unha canción con un estado de ánimo. Incluso sentíndonos mal ou tristes podemos mellorar esa sensación coa axuda das cancións que consideramos máis alegres ou festivas. A primeira vista parece algo un pouco estraño, pero temos un exemplo fácil: as nanas. Estas composicións son capaces de relaxar e calmar tanto os nenos como para facer que se queden durmidos.

Un estudo sobre os efectos musicais no cerebro

Psicoloxia da música

É a ciencia que estuda e investiga os efectos da música no ser humano. Iniciouse a comezos do século XX e dende aquela os métodos e obxectivos foron variando. Esta disciplina encargase de temas como a conducta, certos trastornos, os gustos, análisis dos elementos musicais ou a aprendizaxe mediante a música.



Música e estados de ánimo:

Escollemos nos a música segundo nos atopemos ou é ela quen o determina?

Xa dende a época dos gregos se descubríu o efecto dela sobre as persoas. Dicían que se podía aliviar aos deprimidos e calmar os violentos, coma un medicamento máis. Poderíamos dicir que ese foi o inicio da musicoterapia.
Pero esto tamén o podemos trasladar á vida cotidiana: quen non se anima cando entra nunha discoteca? Quen non se emociona coa música dun funeral? Os diferentes estilos, os instrumentos utilizados ou as letras das cancións poden facer que nos sintamos dunha forma determinada.